Isolatiematerialen vergelijken: dikte, milieu, brand, vocht en prijs

Voor een Rd-waarde van 3,8 heb je 9 cm PIR of PUR nodig, 14 cm glaswol, steenwol of EPS, en 15 cm houtvezel, vlas of cellulose.^MC De dunste plaat is niet altijd de beste keuze. Welk materiaal past, hangt af van de plek in huis, de ruimte die je hebt en wat je belangrijk vindt: milieu, brand, vocht of prijs.

Op deze pagina zetten we de gangbare isolatiematerialen naast elkaar. Elk cijfer komt van Milieu Centraal of RVO, met de datum erbij. Waar geen onafhankelijke bron is, noemen we geen getal. Over de klus zelf, zoals een dak of een vloer isoleren, gaan andere sites. Hier gaat het om het materiaal.

De vier families

Bijna elk isolatiemateriaal in een Nederlandse woning valt in een van vier groepen.

• Hardschuim: PIR, PUR en resol. Kunststof platen die per centimeter het best isoleren. PIR is de minder brandbare variant van PUR.^MC Zie schuimplaten.
• Piepschuim: EPS en XPS. EPS is kunststof uit aardolie, met lucht of CO2 gevulde bolletjes. Er is ook een versie van melkzuur, die biofoam heet.^MC
• Minerale wol: glaswol en steenwol. Steenwol is gemaakt van vulkanisch gesteente, glaswol van glasscherven en zand.^MC Zie minerale wol.
• Biobased: houtvezel, vlas, cellulose, katoen en schapenwol. Gemaakt van hernieuwbare grondstoffen.^MC Zie biobased.

Daarnaast zijn er materialen voor een vaste plek, zoals thermoskussens onder de vloer, EPS-parels en glaswolvlokken voor de spouw, en vacuümpanelen als ruimte heel krap is.^MC

Dikte: hoeveel centimeter voor dezelfde Rd

De Rd-waarde zegt hoe goed een laag isoleert. Hoe hoger, hoe beter. Milieu Centraal geeft per materiaal de dikte voor twee waarden: Rd 3,8 voor een dak en Rd 3,5 voor een vloer.^MC

Het verschil is groot. Een laag PIR is ongeveer twee derde zo dik als een laag glaswol met dezelfde Rd. Heb je weinig ruimte, bijvoorbeeld tegen een buitenmuur of onder een laag plafond, dan telt elke centimeter. Milieu Centraal raadt dan zelf aan om een materiaal met een hoge isolatiewaarde te kiezen, ook als dat iets meer milieu-impact heeft. Een dunne laag die goed isoleert bespaart meer dan een dunne laag die minder goed isoleert.^MC

Hoe je zelf de dikte uitrekent voor een andere Rd, lees je in lambda, Rd en Rc.

Milieu: de score hangt af van de plek

Milieu Centraal laat het NIBE uitrekenen wat de productie, het vervoer en het afval van een materiaal het milieu kost, over 75 jaar en op 17 milieuaspecten. Dat zet Milieu Centraal af tegen wat je met de isolatie bespaart. De vraag is: hoe lang duurt het voordat de milieukosten zijn terugverdiend?^MC

• Best: binnen een jaar.
• Goed: tussen 1 en 3 jaar.
• Gemiddeld: tussen 3 en 10 jaar.
• Matig: tussen 10 en 20 jaar.
• Afrader: meer dan 20 jaar.^MC

Hetzelfde materiaal scoort op de ene plek anders dan op de andere. Steenwol is een goede keuze voor een dak, maar een gemiddelde keuze voor een vloer of een muur.^MC

Twee dingen staan bij Milieu Centraal op de lijst om te mijden. Schapenwol is een afrader, op één fabrikant na. UF-schuim raadt Milieu Centraal af om je gezondheid, en de subsidie ervoor is per 1 april 2026 gestopt.^{MC, RVO}

Brand

Bouwmaterialen krijgen in Europa een brandklasse volgens NEN-EN 13501-1. De schaal loopt van A1 tot en met F: A1 is onbrandbaar, F zeer brandbaar. Volgens de Consumentenbond vallen glaswol en steenwol in A1, PIR en resol in B of C, en EPS in E.^{Consumentenbond}

Van kunststof platen verschilt de klasse per product en per bekleding. Milieu Centraal noemt PIR wel de minder brandbare variant van PUR.^MC Wil je het zeker weten, vraag dan de prestatieverklaring van het product op. Daarop staat de brandklasse. Over biobased materialen zegt Milieu Centraal dat ze niet brandgevaarlijker zijn als ze goed zijn toegepast.^MC

Vocht

Bij vocht gaat het minder om het materiaal en meer om de opbouw. In de winter is de lucht binnen warmer en vochtiger dan buiten. Is de binnenkant van een muur of dak niet dampremmender dan de buitenkant, dan trekt dat vocht in de isolatie en blijft het daar. Dan krijg je schimmel en gaat de constructie minder lang mee. De oplossing is een dampremmend materiaal of een dampremmende folie aan de warme kant.^MC

Een veelgehoorde claim is dat natuurlijke materialen beter ‘ademen’. Milieu Centraal noemt dat misleidend: vocht uit een woning voer je af door te ventileren, ook als er dampopen materiaal in de muur zit.^MC Meer daarover in waarden en eisen.

Prijs per m²

Onafhankelijke prijzen per m² materiaal zijn schaars. Milieu Centraal noemt er drie, voor wie zelf een vloer isoleert. Stand van 2 juli 2026:^MC

In deze lijst is PIR per m² niet duurder dan minerale wol, en haalt het een hogere Rd. Voor een hele hoekwoning rekent Milieu Centraal met ongeveer €1.100 aan materiaal als je de vloer zelf isoleert.^MC Laat je het doen, dan komt daar arbeid bij. Wat dat bij jou kost, zie je pas in een offerte.

Subsidie

Voor de ISDE moet het nieuwe materiaal een minimale Rd halen: 3,5 voor gevel, vloer, bodem, dak en zoldervloer, en 1,1 voor de spouw. Het materiaal moet op de meldcodelijst van RVO staan en een bedrijf moet het werk doen. Voor biobased materiaal krijg je per m² extra, bijvoorbeeld €5 bij een dak.^RVO Alle eisen en diktes per toepassing staan in isolatiedikte voor de ISDE.

Zo kies je

1. Plek: dak, muur, vloer of spouw. Niet elk materiaal past overal.
2. Ruimte: weinig ruimte? Dan PIR, PUR of resol.
3. Rd: kies een hoge Rd. Milieu Centraal adviseert minimaal 3,5 voor de vloer en 3,8 voor het dak.^MC
4. Milieu: kies op die plek bij voorkeur een materiaal met de score best of goed.^MC
5. Aanbrengen: goed plaatsen is net zo belangrijk als het materiaal. Een slecht aangebrachte laag isoleert minder en gaat minder lang mee.^MC

Wie twijfelt tussen de twee meest gekozen platen: lees PIR of glaswol. Liever natuurlijk materiaal: lees biobased isoleren. Over de klus zelf lees je meer op dakisolatiegids.nl en vloerisolatiegids.nl.

Veelgestelde vragen

Welk isolatiemateriaal isoleert het best per centimeter?

Van de gangbare platen resol en PIR of PUR. Voor Rd 3,8 is dat 8 en 9 cm, tegen 14 cm voor glaswol, steenwol en EPS.^MC

Welk isolatiemateriaal is het beste voor het milieu?

Dat hangt af van de plek. Op een schuin dak en onder een vloer scoren vlasplaten als beste keuze, in de spouw EPS-parels en glaswolvlokken.^MC

Wat kost isolatiemateriaal per m²?

Milieu Centraal noemt voor vloerisolatie €21 per m² voor PIR-platen van 10 cm, €23 voor minerale wolplaten van 13 cm en €27 voor thermoskussens, stand van 2 juli 2026.^MC

Welk materiaal moet ik niet nemen?

Milieu Centraal noemt schapenwol een afrader, op één fabrikant na, en raadt UF-schuim af.^MC

Welk isolatiemateriaal is het beste?

Dat hangt af van de plek en wat je zwaar laat wegen. Heb je weinig ruimte, dan isoleert PIR of resol het dunst. Weegt brand zwaar, dan valt minerale wol in klasse A1, en voor het milieu scoren vlasplaten op een schuin dak en onder de vloer het best (Milieu Centraal, juli 2026; Consumentenbond).